Kabanata 11 – Los Banos

Tauhan:

 

Kapitan-Heneral

Padre Camorra

Padre Irene

Padre Sybila

Don Custodio

Mataas na Kawani

Padre Fernandez

Simoun

Pangyayari:

Ang kapitan-heneral at mga padre ay naglalaro ng tresilyo. Nagpapatalo ang mga padre sapagkat gusto nilang makipag-usap dito tungkol sa paaralang gustong ipatayo ng mga kabataan, ngunit sabi ng Heneral na sa susunod na raw pag-usapan iyon. Nainis si Padre Camorra sa pagpapatalo ng mga padre, at umalis. Si Simoun ang pumalit. Nagbiro na itaya nya raw ang kanyang mga brilyante. Pumayag si Simoun, kapalit ng pagpapangako ng mga padre na bitawan ang kabaitan ng loob at maging marahas sa mga indyo at mahigpit na pagpapatupad ng mga batas. Nang itanong siya kung anong mapapala niya rito, sagot niya’y lilinis daw ang bayan. Matapos ay pinag-usapan na ang tungkol sa paaralan; pinaglaban ito ni Don Custodio ngunit ang iba’y tutol, sapagkat baka raw isa itong paraan ng paghihimagsik, dapat daw ay hindi humigit ang mga paaralan sa Pilipinas, at iba pa. Nagtalo sila rito ngunit ang pagtutol ni Simoun ang maaaring pinakamalaking balakid ng mga kabataan. Pinalaya ng heneral si Kabesang Tales.

Kaugaliang Pilipino:

Pagsusugal at paglalaro; pagsipsip sa mga may kapangyarihan
Sakit ng Lipunan:

Ang pangangailangan ng mataas na posisyon o kaya’y pakikipagkaibigan sa makapangyarihan upang maisakatuparan ang mga balak; ang paniniwala ng mga Kastila at prayle na mayroong likas na kasamaan ang mga indiyo at ang kahit anong panukala nila ay maaaring may nakatagong masamang balak; pagpapahalaga ng kapitan-heneral sa sarili at personal na imahe.